Sanattan mânâya

Güzellik → Hayret → Tefekkür → Marifet → Mânâ

Sanat, yalnızca göze ve kulağa hitap eden bir şekil olmaktan çıkıp kalbi titreten ve aklı uyandıran bir derinliğe ulaştığında, insanı varlığın özüne doğru taşıyan bir köprüye dönüşür. Biçimde takılı kaldığında ise yüzeyde parlayan bir görüntüden ibaret kalır; fakat insanı kendi iç muhasebesine çağırdığında, mânânın kapısı usulca aralanır.

I. Zemin Kurulumu: Kavramların Netleştirilmesi

Sanat nedir?
Estetik nedir?
Mânâ nedir?
Biçim–öz ayrımı
Güzellik Kavramı
Estetik deneyim neden varoluş sorusu üretir?

II. Biçim – Öz – Anlam

Sanat bölümü, insanın dışavurumunu yalnızca estetik biçimler ve teknik üretimler düzeyinde değil, onların arkasındaki anlam arayışını kavramak için ele alır. Her renk, her biçim ve her kompozisyon, insanın iç dünyasında taşıdığı gerilimi, sezgiyi ve hakikat arzusunu görünür kılan bir izdir. Bu izleri takip etmek, önce estetik deneyimin öznel derinliğine; ardından “Gerçek nedir ve nasıl ifade edilir?” sorusunun katmanlarına götürür. Çünkü insan, yalnızca gördüğünü değil, gördüğüne yüklediği anlamı da üretir. Sanat burada başlar; varlıkla kurulan o sessiz ama yoğun temas, tam da bu yaratıcı idrakte açığa çıkar.

III. Estetik Deneyimin Psikolojisi

Estetik Algı Nasıl Oluşur?
Duygu
Empati
Simülasyon
Neden Bazı Eserler Sarsar?
Yoğunlaştırma
Yabancılaştırma
Katarsis
Estetikten Sorguya Geçiş
Etkilenme → Farkındalık
Duygu → Düşünce

IV. Felsefî Derinleşme

Sanat ve Hakikat
Sanat hakikati temsil mi eder?
Yoksa açığa mı çıkarır?
 Sanat ve Varlık
Sanat varlığı görünür kılar mı?
Sanat ontolojik bir faaliyet midir?
 Şüphe ve Anlam
Sanat düşünceyi nasıl provoke eder?
Hazdan hakikate geçiş mümkün mü?

V. Manevî / Ontolojik Katman

Güzellik ve Aşkınlık
Cemâl fikri
Temaşa ve tefekkür
Sanat ve İç Muhasebe
Sanat aynası
Kendini görme
Sanattan Mânâya Geçiş Mekaniği

Net şema:
Biçim → Duygulanım → Sorgu → Farkındalık → İç Muhasebe → Mânâ

VI. Uygulama Katmanı

Eser nasıl yorumlanır?
Şiir Nasıl Okunur?
Müzik Nasıl Dinlenir?
Günlük Hayatta Estetik Farkındalık