Felsefeden Mânâya

Yaşantı → Bilinçlenme → Şüphe → Temellendirme → Tutarlılık → Mânâ

Felsefe bölümü, insanın düşünce dünyasını yalnızca kavramlar ve teoriler düzeyinde değil, onların dayandığı zemini sorgulamak için ele alır. Her soru, her şüphe ve her itiraz, zihnin varlığı nasıl kavradığını gösteren bir izdir. Bu izleri takip etmek, önce bilginin sınırlarını fark etmeye; ardından “Gerçek nedir?” ve “Varlık neye dayanır?” sorularının daha derin katmanlarına götürür. Çünkü insan, hazır cevaplarla yetindiği sürece düşünmez; şüphe ettiği anda düşünce başlar. Felsefe tam da bu noktada doğar: Şüphenin açtığı boşlukta, akıl kendi temellerini arar. Varlık hakikatine açılan kapı ise, sorgunun cesaretle sürdürüldüğü o eşikte belirir.

I. HAYRET VE İLK SARSILMA

1. Felsefenin Başlangıç Noktası

Thaumazein (hayret) kavramı
Mitostan logosa geçiş
Dogmatik bilinç ve eleştirel bilinç ayrımı

2. Sarsılma Deneyimi

Çelişkiyle karşılaşma
Ölüm, adalet, kötülük problemi
Gündelik bilincin kırılması

3. Felsefi Tutum

Eleştirel düşünce
Radikal şüphe
Ön kabullerin askıya alınması
Bölüm İçin Tıkla

II. EPİSTEMOLOJİ: BİLGİNİN SINIRLARI

1. Bilgi Problemi

Bilgi nedir? (Tanım problemi)
Doğru ve hakikat ayrımı
Gerekçelendirme sorunu

2. Bilgi Teorileri

Rasyonalizm
Empirizm
Şüphecilik
Transandantal yaklaşım

3. Hakikat Kuramları

Uyum (correspondence) teorisi
Tutarlılık (coherence) teorisi
Pragmatik teori

4. Dil ve Anlam Problemi

Dil gerçekliği temsil eder mi?
Kavramların sınırı
Anlamın inşası
Bölüm İçin Tıkla

III. ONTOLOJİ: VARLIK PROBLEMİ

1. Varlık Nedir?

Ontoloji kavramı
Varlık–hiçlik problemi
Öz ve varoluş ayrımı

2. Zorunlu ve Mümkün Varlık

Nedensellik analizi
İlk neden problemi
Metafizik zorunluluk

3. Zihin–Madde Problemi

Dualizm
Materyalizm
İdealizm

4. Zaman ve Mekân

Zamanın ontolojik statüsü
Mekânın gerçekliği
Süreklilik ve değişim
Bölüm İçin Tıkla

IV. METAFİZİK TEMELLENDİRME

1. İlk İlke Arayışı

Arkhe problemi
Çelişmezlik ilkesi
Mantığın ontolojik rolü

2. Nedensellik

Determinizm
Olasılık ve özgürlük
Zincirleme açıklama problemi

3. Tanrı Problemi (Felsefi)

Kozmolojik argüman
Ontolojik argüman
Kötülük problemi
Bölüm İçin Tıkla

V. VAROLUŞSAL BOYUT

1. Benlik Problemi

“Ben” nedir?
Kimlik sürekliliği
Özgür irade

2. Anlam Problemi

Hayatın anlamı
Ölüm bilinci
Kaygı ve özgürlük

3. Ahlakın Temeli

İyi nedir?
Evrensel değer mümkün mü?
Erdem ve sorumluluk
Bölüm İçin Tıkla

VI. SİSTEM KURMA VE BÜTÜNLÜK

1. Dünya Görüşü İnşası

Metafizik–epistemoloji uyumu
Etik–ontoloji ilişkisi
Tutarlılık problemi

2. Felsefi Sistemler

Antik sistemler
Modern sistemler
Varoluşçu yaklaşımlar

3. Eleştirel Bütünlük

Çelişki testleri
Argüman analizi
Kavramsal netlik
Bölüm İçin Tıkla

VII. HİKMETE YAKLAŞIM

1. Şüphenin İdrake Dönüşmesi

Radikal şüphenin sınırı
Kesinlik yerine temellilik

2. Hakikatle İlişki

Hakikate yaklaşım bilinci
Düşüncenin olgunlaşması

3. Felsefenin Sınırı

Bilgi ile inanç ayrımı
Akıl ile metafizik ilişki
Bölüm İçin Tıkla

VIII. BÜTÜNLEŞME VE KİMLİK İNŞASI

1. Entegrasyon

Duygusal zekâ
Kalp–akıl uyumu
Şuur–amel bütünlüğü

2. Olgunluk

İçsel tutarlılık
İman şuuru
Sürekli murakabe

3. Nihai Kimlik

Kendilik bilinci
Abdiyet merkezli benlik
Hizmet ve insanlık perspektifi
Bölüm İçin Tıkla